Журналіст і былы палітвязень Анджэй Пачобут пасля паездкі ў ЗША хоча зноў прыехаць у Беларусь. Там ён плануе працаваць над кнігай пра пяць гадоў, праведзеных у зняволенні. Падчас папярэдняй паездкі ў Гродна Пачобута правяралі на мяжы, а праз некалькі хвілін пасля яго вяртання дадому да яго прыйшоў супрацоўнік сілавых структур.
Пра свае планы Пачобут расказаў у інтэрв’ю польскаму тэлеканалу TVP. Паводле яго слоў, з Беларусі ён выехаў раней, чым планаваў, праз будучую паездку ў ЗША: перад ёй яму трэба было вырашыць арганізацыйныя пытанні ў Варшаве. Пасля вяртання са Злучаных Штатаў журналіст мае намер зноў прыехаць у Беларусь.
Напіша кнігу пра пяць гадоў зняволення
Пачобут расказаў, што пасля паездкі ў ЗША збіраецца засяродзіцца на кнізе. У ёй ён хоча выкласці гісторыю свайго зняволення ад пачатку да канца.
Паводле журналіста, нават працяглага інтэрв’ю недастаткова, каб расказаць пра ўсё, што адбылося з ім за пяць гадоў. Кніга дазволіць зрабіць гэта больш падрабязна.
Рашэнне зноў прыехаць у Беларусь не выклікала энтузіязму ў яго блізкіх, аднак сям’я яго прыняла. Пачобут адзначыў, што ў Беларусі застаюцца сотні тысяч палякаў і працягваюць працаваць актывісты Саюза палякаў, якія таксама знаходзяцца пад пагрозай пераследу.
На мяжы прасілі разблакіраваць тэлефон
На беларускай мяжы Пачобута выклікалі на размову і папрасілі разблакіраваць тэлефон. Ён адмовіўся. Гутарка працягвалася каля дзесяці хвілін, пасля чаго яму дазволілі ехаць.
Праз пяць хвілін пасля яго вяртання дадому прыйшоў супрацоўнік у званні маёра з уключаным відэарэгістратарам. Ён распытваў, куды і навошта прыехаў Пачобут. Пазней журналіста выклікалі ў міліцыю, аднак пасля наведвання Генеральнага консульства Польшчы ў Гродне выклік адмянілі.
Пачобут не ведае, ці дазволяць яму зноў уехаць у Беларусь. Паводле яго слоў, беларускія ўлады, верагодна, і самі пакуль не ведаюць, як будуць дзейнічаць.
Палітвязняў можа быць значна больш
У інтэрв’ю Пачобут таксама заявіў, што рэальная колькасць палітычных зняволеных у Беларусі можа значна перавышаць звесткі праваабаронцаў. На 21 верасня праваабарончы цэнтр «Вясна» прызнаваў палітвязнямі 884 чалавекі.
Паводле журналіста, падчас зняволення ён сустракаў дзясяткі асуджаных, якіх не было ні ў адным праваабарончым спісе. Магчыма, іх сем’і баяліся, што розгалас пагоршыць становішча як самога зняволенага, так і яго сваякоў. Таму апублікаваную колькасць палітвязняў Пачобут лічыць умоўнай.
Ён станоўча ацаніў перамовы амерыканцаў з беларускімі ўладамі наконт вызвалення людзей з турмаў.
Пры гэтым журналіст звярнуў увагу, што адначасова працягваюцца новыя затрыманні: адных палітвязняў вызваляюць, а іншых адпраўляюць за краты. Такім чынам улады падтрымліваюць высокі ўзровень страху ў грамадстве.
Пачобута вызвалілі пасля пяці гадоў зняволення
Анджэя Пачобута вызвалілі ў красавіку 2026 года пасля больш як пяці гадоў зняволення. Ён пагадзіўся пакінуць Беларусь у межах абмену толькі пры ўмове, што яму дазволяць вярнуцца.
У верасні Пачобут упершыню пасля вызвалення прыехаў у Гродна. У Беларусі ён правёў некалькі дзён, пасля чаго вярнуўся ў Польшчу.
